บทความโดยทีม AIServer.in.th — 22 กันยายน 2026
เมื่อวันที่ 20 กันยายน Qwen ปล่อย Qwen-Image 2.1 ออกมาเป็นโมเดลเปิดน้ำหนัก 7B ที่ทำได้ทั้งสร้างภาพและแก้ภาพในตัวเดียว ออกภาพ 2K ได้ตรง ๆ และรับภาพอ้างอิงได้หลายใบในครั้งเดียว สำหรับคนไทยมันมีอีกเรื่องที่ใหญ่กว่านั้น: มันเขียนตัวอักษรไทยได้ ซึ่งเป็นโจทย์ที่โมเดลภาพโอเพนซอร์สทุกตัวก่อนหน้านี้ทำไม่ได้เลย — เราวัดเองบน DGX Spark ด้วยตาคนไทย 60 ภาพ ได้ถูกทุกตัว 54 ภาพ
แต่พอเลื่อนลงไปดูบรรทัดเล็ก ๆ ในหน้าโมเดล จะเจอคำว่า license: other / license_name: qwen-research แทนที่จะเป็น apache-2.0 แบบที่ Qwen-Image รุ่นแรกเคยเป็น — และภายในไม่กี่ชั่วโมง กระทู้บน Hugging Face ก็ขึ้นหัวข้อว่า “License renders this model useless”
คำถามที่ตามมาคือคำถามเดียวกับที่เราโดนถามในไลน์กลุ่มลูกค้า: แล้วตกลงเอาไปทำป้ายร้าน ทำโฆษณา ทำภาพขายของ ได้หรือไม่ได้?
คำตอบสั้นที่สุด: ภาพที่คุณสร้างเป็นของคุณ ขายได้ ใช้ได้ ไม่มีใครมาเรียกเก็บ ส่วนที่ติดคือ การเอาตัวโมเดลไปรันในกิจการ ซึ่งตามตัวหนังสือแล้วต้องขอใบอนุญาตเชิงพาณิชย์ก่อน
ความงงทั้งหมดเกิดจากคนจับสองเรื่องนี้ปนกัน — รวมถึงบล็อกและสำนักข่าวหลายเจ้าที่รายงานผิดไปเลยว่า “ห้ามขายภาพที่สร้างจากโมเดลนี้” เราเลยนั่งอ่านตัวสัญญาทั้งฉบับ เทียบกับฉบับปี 2024 ทีละบรรทัด แล้วสรุปให้ตรงตามตัวบท
1. ตัวสัญญาเขียนว่าอะไรจริง ๆ
ไฟล์ LICENSE ในหน้าโมเดลคือ Qwen RESEARCH LICENSE AGREEMENT ลงวันที่ 20 กันยายน 2026 ยาว 55 บรรทัด นี่คือข้อที่มีผลจริงกับคนทำงาน
| ข้อ | ใจความ |
|---|---|
| 1.e–1.f | นิยาม “Materials” = ตัวโมเดล (น้ำหนัก พารามิเตอร์ โค้ดอนุมาน โค้ดเทรน/ไฟน์จูน) + เอกสารประกอบ · รุ่นปี 2026 เติมคำว่า “diffusion models” เข้าไปในนิยาม (ฉบับปี 2024 มีแต่ large language models) |
| 1.i | นิยาม “Non-Commercial” = “for research or evaluation purposes only” — เพื่อการวิจัยหรือการประเมินผลเท่านั้น |
| 2.a | ให้สิทธิ์ใช้ ทำซ้ำ แจกจ่าย ดัดแปลง “FOR NON-COMMERCIAL PURPOSES ONLY” |
| 2.b | “ห้ามใช้ Materials เพื่อการพาณิชย์โดยไม่ได้รับใบอนุญาตเชิงพาณิชย์แยกต่างหาก” ถ้าจะใช้ ให้ติดต่อขอที่อีเมลธุรกิจของ Qwen (model-business@notice.qwencloud.com ระบุไว้ในสัญญา) |
| 3 | แจกจ่ายต่อได้ “ภายใต้ข้อ 2” โดยต้องแนบสัญญาฉบับนี้ไปด้วย ระบุว่าไฟล์ไหนถูกแก้ และแนบไฟล์ Notice ที่มีข้อความลิขสิทธิ์ตามที่กำหนด |
| 4.b | ถ้าเอา Materials หรือผลลัพธ์จากมัน ไปสร้าง/เทรน/ไฟน์จูนโมเดล AI แล้วเอาโมเดลนั้นออกเผยแพร่ ต้องขึ้นข้อความ “Built with Qwen” หรือ “Improved using Qwen” ในเอกสารสินค้า |
| 4.c | ห้ามใช้ชื่อ “Qwen” เป็นชื่อหลักของสินค้า/งานดัดแปลง — เรียกเชิงบรรยายได้ เช่น “fine-tuned from Qwen Image” |
| 5.a | Qwen เป็นเจ้าของ IP ในตัวโมเดล ส่วนงานดัดแปลงที่คุณทำ คุณเป็นเจ้าของ (ตราบใดที่ยังทำตามสัญญา) |
| 5.c | ถ้าคุณฟ้องเขาเรื่องละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา สิทธิ์ทั้งหมดที่ได้รับสิ้นสุดทันที |
| 8 | ใช้ กฎหมายจีน และ ศาลนครหางโจว มีเขตอำนาจแต่เพียงผู้เดียว |
อ่านจบแล้วจะเห็นสิ่งหนึ่งที่สำคัญมาก และเป็นหัวใจของเรื่องทั้งหมด
2. คำว่า “ภาพที่โมเดลสร้าง” ไม่มีอยู่ในสัญญาเลย
ลองค้นคำว่า output ทั้งฉบับ จะเจอที่เดียวคือ ข้อ 4.b — และเจอในบริบท “ถ้าเอาผลลัพธ์ไปเทรนโมเดลอื่นแล้วแจก ต้องให้เครดิต” เท่านั้น
นั่นแปลว่า:
- ภาพที่คุณสร้างไม่ได้ถูกนับเป็น “Materials” (ข้อ 1.f นิยาม Materials ว่าเป็นตัวโมเดล + เอกสาร)
- สัญญาไม่ได้อ้างสิทธิ์ในภาพ ไม่ได้ห้ามขายภาพ และไม่ได้กำหนดเงื่อนไขใด ๆ กับการนำภาพไปใช้ ยกเว้นกรณีเอาไปเทรนโมเดลต่อ
วันที่ 21 กันยายน บัญชี Qwen Developers โพสต์ยืนยันเรื่องนี้ตรง ๆ หลังโดนถามถล่ม:
“Outputs are not part of the licensed Materials. Users retain the rights to images and other content they generate using the model.”
จุดที่หลายคนเถียงกันในกระทู้ HF คือ “ทวีตไม่ใช่สัญญา แก้สัญญาไม่ได้” — ซึ่งถูกต้อง แต่ในกรณีนี้ทวีตไม่ได้ขัดกับสัญญา มันแค่ยืนยันสิ่งที่ตัวบทเขียนไว้อยู่แล้ว (หรือพูดให้ตรงกว่านั้นคือ “ไม่ได้เขียนไว้”) ต่างจากกรณีที่ทวีตไปให้สิทธิ์เกินกว่าที่สัญญาให้ ซึ่งอันนั้นจะเชื่อไม่ได้จริง ๆ
เทียบให้เห็นภาพชัด ๆ กับค่ายที่เขียนเรื่องนี้ไว้ในสัญญาจริง: FLUX.1 [dev] ของ Black Forest Labs ฉบับ v1.1 (26 มิถุนายน 2025) นิยาม “Non-Commercial Purpose” โดยตัดกรณีที่คุณได้รับเงินไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมอันเกิดจากการใช้ Outputs ออกไปด้วย — แบบนั้นคือ “ห้ามขายภาพ” ของจริง ส่วน Qwen ไม่ได้เขียนแบบนั้น
นี่คือจุดที่สื่อและบล็อกหลายเจ้ารายงานผิด เราเจอบทความวิเคราะห์ภาษาอังกฤษที่เขียนตรง ๆ ว่า license นี้ “restricts commercial use of outputs” และสรุปว่า “generating images for sale requires Qwen’s separate agreement” — ซึ่งไม่ตรงกับตัวบทที่เขาอ้างเองในย่อหน้าถัดมา ถ้าคุณอ่านเจอข้อความทำนองนี้ ให้กลับไปอ่านไฟล์ LICENSE เองครับ มันยาวแค่ 2 หน้า
3. แล้วอะไรคือสิ่งที่ถูกจำกัดจริง
สิ่งที่ถูกจำกัดคือ การใช้ตัวโมเดล ไม่ใช่ผลของมัน และเพดานที่สัญญาวางไว้คือ “วิจัยหรือประเมินผลเท่านั้น” (ข้อ 1.i) ซึ่งแคบกว่าคำว่า non-commercial ที่คนทั่วไปเข้าใจด้วยซ้ำ — สังเกตว่าคำว่า “ใช้ส่วนตัว” (personal use) ไม่ได้ถูกเขียนไว้ในนิยามเลย
ตีความตามตัวหนังสือแบบระมัดระวัง จะได้ประมาณนี้:
| สถานการณ์ | ตามตัวสัญญา |
|---|---|
| โหลดมารันบนเครื่องตัวเอง ลองความสามารถ วัดผล เทียบกับโมเดลอื่น | ✅ อยู่ในนิยาม “evaluation” เต็ม ๆ |
| ทำวิจัย ทำวิทยานิพนธ์ เขียนบทความเชิงเทคนิค สอนในคอร์ส | ✅ “research” |
| รันในบริษัท เพื่อทำภาพลงโฆษณา/เว็บ/แพ็กเกจสินค้าของบริษัทเอง | ⚠️ นี่คือการใช้ Materials ในเชิงพาณิชย์ → ตามข้อ 2.b ต้องขอใบอนุญาตก่อน |
| รับจ้างทำภาพให้ลูกค้าด้วยโมเดลนี้ | ⚠️ เหมือนข้างบน |
| ใส่โมเดลเป็นฟีเจอร์ในซอฟต์แวร์/บริการที่เก็บเงิน | ⚠️ เหมือนข้างบน + ถ้ามีการส่งต่อไฟล์โมเดลด้วย ต้องดูข้อ 3 |
| ภาพที่ได้ออกมาแล้ว นำไปขาย พิมพ์ ใช้ในงานลูกค้า จดเป็นงานของตัวเอง | ✅ ไม่ถูกจำกัดโดยสัญญาฉบับนี้ (และ Qwen ยืนยันในที่สาธารณะแล้ว) |
| เอาภาพที่สร้างไปเทรน LoRA/โมเดลใหม่ แล้วปล่อยให้คนอื่นใช้ | ✅ ทำได้ แต่ต้องเขียน “Built with Qwen” ในเอกสาร (ข้อ 4.b) |
| ส่งไฟล์โมเดลต่อให้คนอื่น เช่น ก๊อปลงเครื่องให้ลูกค้า | ⚠️ ทำได้ภายใต้ข้อ 3 เท่านั้น: แนบสัญญา + ไฟล์ Notice + ยังคงจำกัดไม่ใช่เชิงพาณิชย์อยู่ดี |
| ตั้งชื่อสินค้าว่า “Qwen อะไรสักอย่าง” | ❌ ข้อ 4.c ห้ามชัดเจน |
ย้ำว่านี่คือการอ่านตัวบท ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย และ “ความเสี่ยงจริง” กับ “ตัวหนังสือ” เป็นคนละเรื่องกัน — สัญญาบังคับด้วยกฎหมายจีนและศาลหางโจว ซึ่งในทางปฏิบัติแปลว่าความเสี่ยงของร้านเล็ก ๆ กับของบริษัทที่มีชื่อเสียง/มีสาขาในจีน ไม่เท่ากันเลย แต่ถ้าคุณเป็นบริษัทที่ต้องตอบคำถาม due diligence จากลูกค้าองค์กรหรือจากนักลงทุน คำตอบที่ปลอดภัยมีทางเดียวคือทำให้ถูกตามตัวบท
4. รายละเอียดที่คนมองข้าม: ฉบับ 2026 ไม่เหมือนฉบับ 2024
Qwen Research License ไม่ใช่ของใหม่ — Qwen2.5 บางรุ่น (3B) ก็ใช้ชื่อนี้มาตั้งแต่ปี 2024 แต่พอเอาสองฉบับมาวางเทียบกันบรรทัดต่อบรรทัด จะเห็นว่าฉบับใหม่เข้มขึ้นและเปลี่ยนคู่สัญญา:
- คู่สัญญาเปลี่ยน: ฉบับ 2024 เขียนว่า “We” = Alibaba Cloud · ฉบับ 2026 เขียนว่า Hangzhou Tongyi Laboratory Technology Co., Ltd. — คนละนิติบุคคลกับที่หลายคนเข้าใจ
- ขยายไปถึงโมเดลภาพ: นิยาม “Qwen” ฉบับใหม่เติม “diffusion models” เข้าไป (ฉบับเก่าเขียนแต่ large language models) แปลว่าสัญญานี้ถูกตั้งใจเขียนให้ครอบคลุมโมเดลสร้างภาพโดยเฉพาะ
- ข้อพาณิชย์เข้มขึ้น: ฉบับ 2024 เขียนแบบกลาง ๆ ว่า “ถ้าคุณใช้เชิงพาณิชย์ ให้ขอใบอนุญาตจากเรา” · ฉบับ 2026 เปลี่ยนเป็น “ห้ามใช้เชิงพาณิชย์โดยไม่ได้ขอใบอนุญาตแยก” พร้อมระบุอีเมลติดต่อ
- การแจกจ่ายต่อถูกผูกกับข้อ 2: ฉบับใหม่เติมคำว่า “Subject to Section 2” ไว้หน้าข้อ 3 — อุดช่องที่เคยอ่านได้ว่าแจกจ่ายต่อเชิงพาณิชย์ได้
- เพิ่มข้อห้ามเรื่องชื่อ (4.c) ซึ่งฉบับเก่าไม่มี
อีกเรื่องที่ควรรู้: ชุดไฟล์ที่ใช้รันจริงใน ComfyUI ไม่ได้อยู่ใต้สัญญาเดียวกันทั้งหมด ตัวถอดข้อความที่ Qwen-Image 2.1 ใช้คือ Qwen3-VL-8B ซึ่งเป็น Apache-2.0 ส่วนที่ติดสัญญาวิจัยคือตัว diffusion model กับ VAE ในชุดติดตั้งขนาด ~17.3 GB ของเรา มีไฟล์ Apache อยู่ 9.4 GB และไฟล์ที่ติดเงื่อนไขอยู่ 7.9 GB
5. ทางเลือกสำหรับคนที่ต้องใช้งานจริงเชิงพาณิชย์
1) ขอใบอนุญาตเชิงพาณิชย์จาก Qwen — สัญญาให้ช่องทางไว้ทางเดียวคืออีเมลธุรกิจในข้อ 2.b ข้อเสียคือ ณ วันที่เขียน ยังไม่มีการประกาศราคาหรือเงื่อนไขต่อสาธารณะ ไม่มีหน้าเว็บให้กดซื้อ ไม่มีรูปแบบ “เพดานรายได้” แบบที่บางค่ายทำ (เช่น MiniMax ที่ให้ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรีถ้ารายได้ของผู้ใช้ต่ำกว่าเพดานที่กำหนดและให้เครดิตตามที่ระบุ) — ต้องเขียนไปถามเป็นราย ๆ
2) ใช้ผ่าน API ของผู้ให้บริการแทนการรันเอง — เมื่อคุณเรียกผ่าน Alibaba Cloud Model Studio คุณอยู่ใต้สัญญาบริการของคลาวด์ ไม่ใช่สัญญาวิจัยของน้ำหนักโมเดล เป็นทางที่สะอาดที่สุดถ้าไม่ติดเรื่องข้อมูลต้องอยู่ในองค์กร (ซึ่งลูกค้า Local AI ส่วนใหญ่ติดข้อนี้พอดี)
3) ใช้โมเดลที่เป็น Apache-2.0 แทนในงานขาย — ตัวเลือกยังดีมาก:
– Qwen-Image 1.0 และ Qwen-Image-Edit — Apache-2.0 ทั้งคู่ (ตัวเดียวกันตระกูลเดียวกัน แค่คนละรุ่น)
– Z-Image Turbo — Apache-2.0 เร็วกว่าประมาณ 2 เท่า โทนภาพถ่ายดี (ยังเป็นค่าเริ่มต้นในชุดของเราอยู่)
– FLUX.2 Klein — สำหรับงานที่ต้องการสีสดและคุมองค์ประกอบ
ข้อแลกเปลี่ยนคือ ไม่มีตัวไหนในสามตัวนี้เขียนภาษาไทยในภาพได้ถูกต้อง
4) รอ — Qwen มีแนวโน้มปล่อย Apache มาตลอดในรุ่นหลัง ๆ (Qwen3 ปล่อย Apache-2.0 ตั้งแต่ตัวเล็กยันตัว 235B) และแรงกดดันจากชุมชนในกระทู้ HF ก็หนักพอสมควร มีความเป็นไปได้ว่ารุ่นถัดไปหรือแม้แต่รุ่นนี้จะถูกเปลี่ยนสัญญาในภายหลัง — แต่การวางแผนธุรกิจบนความหวังว่าคู่สัญญาจะใจดีทีหลัง ไม่ใช่แผน
6. เราจัดการเรื่องนี้ยังไงใน AI Server Suite
เราเพิ่ง (22 กันยายน) ปล่อย Qwen-Image 2.1 เข้า AI Server Suite เป็น ชุดโมเดลเสริมที่ลูกค้าเลือกโหลดเอง พร้อมโหมด “ข้อความไทยในภาพ” หลักการที่เราใช้ตัดสินใจมีสามข้อ:
- เราไม่ได้แจกไฟล์โมเดล — ปุ่มดาวน์โหลดในหน้า AI Server ดึงไฟล์ตรงจาก Hugging Face ต้นทาง ผู้ที่รับสัญญาคือเครื่องของลูกค้าเองกับ Qwen ไม่ใช่เราเป็นคนส่งต่อ (ข้อ 3 เรื่องการแจกจ่ายจึงไม่เข้ามาเกี่ยว)
- เขียนเงื่อนไขไว้ตรงจุดที่ลูกค้าจะเห็นก่อนกด — การ์ดชุดโมเดลมีหมายเหตุสั้น ๆ ว่าโมเดลอยู่ใต้ Qwen Research License ภาพที่สร้างเป็นของผู้ใช้ แต่ถ้าจะใช้ในงานธุรกิจควรขอใบอนุญาตเชิงพาณิชย์ก่อน
- ค่าเริ่มต้นยังเป็นของที่ใช้ได้ทุกงาน — โมเดลภาพเริ่มต้นยังเป็น Z-Image Turbo (Apache-2.0) ลูกค้าที่ไม่ต้องการยุ่งกับเงื่อนไขนี้ ไม่ต้องโหลดชุดนี้เลยก็ใช้ระบบได้ครบเหมือนเดิม
สรุปบรรทัดเดียว
ภาพเป็นของคุณ — แต่เครื่องพิมพ์เป็นของเขา ถ้าคุณใช้ Qwen-Image 2.1 เพื่อทดลอง เรียนรู้ วัดผล หรือทำงานที่ไม่ได้หาเงินจากมัน สบายใจได้ ถ้าจะเอาไปอยู่ในสายการผลิตของธุรกิจจริง ให้ทำหนึ่งในสามอย่าง: เขียนไปขอใบอนุญาต ใช้ผ่าน API ของคลาวด์ หรือเปลี่ยนไปใช้โมเดล Apache-2.0 สำหรับงานนั้น
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นการอ่านตัวสัญญาสาธารณะ ณ วันที่ 22 กันยายน 2026 เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพ ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย ถ้าเงินที่เกี่ยวข้องมีนัยสำคัญ ควรให้ที่ปรึกษากฎหมายของคุณอ่านฉบับจริงอีกครั้ง และควรเช็กหน้าโมเดลใหม่ทุกครั้งก่อนใช้ เพราะสัญญาแก้ไขได้ตลอดเวลา
แหล่งอ้างอิง
– ตัวสัญญา: Qwen RESEARCH LICENSE AGREEMENT — Qwen/Qwen-Image-2.1 (ฉบับ 20 กันยายน 2026)
– ฉบับเทียบปี 2024: Qwen/Qwen2.5-3B-Instruct LICENSE
– คำยืนยันเรื่องผลลัพธ์: @QwenDevs บน X, 21 กันยายน 2026
– กระทู้ชุมชน: License renders this model useless · Request: More permissive license
– เทียบสัญญาค่ายอื่น: FLUX [dev] Non-Commercial License
– รุ่นที่เป็น Apache-2.0: Qwen/Qwen-Image · Qwen/Qwen-Image-Edit · Qwen/Qwen3-VL-8B-Instruct
บทความโดยทีม AIServer.in.th — อ่านจากตัวสัญญาสาธารณะ ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย
อยากลองรันโมเดลภาพ/วิดีโอบนเครื่องของคุณเอง? เรามี DGX Spark พร้อม AI Server Suite ให้ทดลองของจริง — นัดเดโม / ขอใบเสนอราคา · ดูเครื่องและราคา